Karbon Ayak İzi

karbon-ayak-izi.png

KARBON AYAK İZİ

İnsan etkinlikleri soncu üretilen sera gazı ile çevreye verilen zararın karbondioksit cinsinden ölçüsüne karbon ayak izi adı veriliyor. Bu olumsuz etki doğrudan (birincil) ve dolaylı (ikincil) olarak iki kümede sınıflanıyor.

  1. Doğrudan (birincil) karbon ayak izi fosil yakıtların yanmasıyla oluşan karbondioksit salınımıdır. Bunlar evsel ve ulaşımda kullanılan enerjiye bağlı olarak oluşur.
  2. Dolaylı (ikincil) karbon ayak izi ise tüketim ürünlerinin üretim, kullanım ve geri dönüşüm süreçlerinde ortaya çıkan karbondioksit salınımıdır.

Bisiklet ve Karbon Ayak İzi

Bisikletin ulaşım aracı olarak kullanılması doğrudan, birincil karbon ayak izini olumlu yönde etkiliyor. Bir kişinin karbondioksit salınımı, otomobil ile gidilecek yol bisikletle gidildiğinde 15, otobüs ile gidilecek yol bisiklet ile gidildiğinde 5 kat azalıyor. Ulaşımda bisiklet kullanmak karbon ayak izini azaltma yönünde yapılacak en iyi seçim olarak öne çıkıyor.

Bir otomobilin trafikte kapladığı alana en az 4 bisiklet sığabiliyor. Otomobilin park yerinde kapladığı alana ise en az 8 bisiklet sığıyor. Böylece bisikletli ulaşım için gerekli olan yol otomobil yolunun 1/4'ü, yalnızca bir şeridi genişliğindedir.

Toplu taşıma sistemlerinde ortalama 70-80 kişi bir otobüs ile taşıyabiliyor. Bir otobüs trafikte 40-50 metrekare yer kaplıyor. Bu kişiler otomobil ile yolculuk yaptıklarında 1000 metrekare yer kaplıyorlar. Çünkü kent içi ulaşımda otomobil yolcu ortalaması 1,2'dir. Ulaşım için bisikleti seçtiklerinde ise 70-80 kişinin kaplayacağı alan ise bir otobüsün kapladığı alana eşit ya da biraz fazlasıdır (en çok 100 metrekare). Bisiklet ulaşım alt yapısının ekonomikliği ile de ikincil karbon ayak izini etkili bir şekilde azaltıyor.

Bisitletin karbon ayak izi konusundaki tek olumsuz sicili ise neredeyse tüm bisiklet donanımlarının uzak doğuda üretilip, oradan dünyanın başka yerlerine ulaştırılmasıdır. Buna karşı kullanıcılar ulaşabildikleri ölçüde yerel üretici ve ürünleri seçmeli, kullanım ömrü uzun olan donanımları tercih etmelidirler.

Karbon Ayak İzini Azaltmak İçin Öneriler

  • Ulaşım için uçak kullanmamak; yürümek ya da bisiklet kullanmak, otomobil yerine toplu taşıma araçlarını kullanmak
  • Ambalajlı ürün tüketmemek/az tüketmek, geri dönüşüm sürecini etkin kullanmak
  • Enerji üretiminde fosil yakıtlar (kömür, doğal gaz vb) yerine yenilenebilir enerji kaynakları (rüzgar, güneş) kullanmak
  • Isı yalıtımı ve doğal havalandırma ilkelerine uygun, çevre dostu binalalar inşa etmek
  • Çevre dostu, enerji verimli elektrik ve elktronik araçlar (buz dolabı, klima vb.) kullanmak
  • Uzak mesafelerden gelenler yerine yerel ürünleri tüketmek
ABC...