Vites Kullanımı

vites-kullanimi01-bisiklopedi.jpg

VİTES KULLANIMI

Bisiklet vites sistemi, kollar, attırıcılar ve dişlilerden olşur. Gidonun sol elciğindeki vites kolu ön, sağdaki arka vitesi kontrol eder. Bazı bisikletlerde önde, aynakolda vites sistemi bulunmaz.

Ön Vites

Bisikletin ön vites kolundaki sayı büyüdükçe, zincir aynakoldaki bir büyük dişliye geçer. Aynakol (ön) dişlilerinin çapları dışa doğru gittikçe büyür. En dışta en büyük aynakol (ön) dişlisi bulunur. Aynakoldaki (ön vitesteki) büyük dişliler daha hızlı ve daha çok yol alınmasını sağlar. Düz yolda ve inişlerde kullanıma uygundur. Aynakolun (ön) en küçük dişlisi ile bisiklette kuvvet kazancı en üst noktaya ulaşır. Küçük yaprak, yavaş hızlarda ilerleme şansı verir, alınan yol kısalır ama pedalları çevirmek kolaylaşır. Rampa tırmanışlarına uygundur.

Arka Vites

Bisikletin arka vites sisteminin işleyişi öndekinin tersinedir. Vites kolundaki sayılar büyüdükçe zincir küçük dişliye doğru ilerler. Ruble (arka) dişlilerinin çapı dışa doğru gittikçe küçülür. En dışta en küçük ruble (arka) dişlisi yer alır. Rublenin (arka) dişlileri küçüldükçe daha hızlı ve daha çok yol alınır. Rublenin (arka) küçük dişlileri, aynakolun (ön) büyük dişlileri ile birlikte düz ve iniş eğimli yollarda hızlı sürüşlerde kullanmak için elverişlidir. Tırmanışlarda rublenin (arka) büyük dişlisi işgörür. Bisiklette kuvvet kazancı en üst düzeye rublenin (arka) büyük dişlisi ile aynakolun (ön) küçük dişlisi birlikte kullanıldığında ulaşır.

Vites Kullanımı

Bisiklet vites kullanımındaki temel ilke ön ve arka dişlilerin birbirine paralel hareket etmesidir. Şöyle ki, aynakolun en küçük dişlisi, en içteki ön dişli rublenin içe yakın büyük dişlileri ile kullanılır. Aynakolun en büyük dişlisi, en dıştaki rublenin dışa yakın, küçük dişlileriyle kullanılır.

İlk üç çizim doğru kullanımları, sonraki ikisi ise yanlış, çapraz kullanımı gösteriyor.

Çapraz, Yanlış Vites Kullanımı

'Zincirin çapraz kullanılması' yukarıdaki bu temel ilkeye uyulmadığı durumun adıdır. Çapraz kullanımda ilk sorun zincirin aynakol aktarıcısına sürtmesidir ki çıkan sesten kolayca anlaşılır. İkinci ve daha büyük sorun ayna kol dişlilerinde büyük olanın rublenin büyük dişlisi ile kullanılmasıdır. Bu durumda zincir çaprazda olmakla kalmayıp aynı zamanda aşırı gerilir. Zicir kopması, arka attırıcı ayağının kırılması vb sorunlara da neden olabilir. Sonuç olarak özellikle büyük aynakol dişlisi, büyük çaplı (küçük numaralı) ruble dişlileriyle kullanılmaz.

Vites Değiştirme

Vites kullanımında en önemli şeylerden biri de vites değiştirirken pedallara güç uygulanmaz. Pedal kolaylıkla dönerken vites değiştirilir. Devir düşmüşse, pedala güç uygulamak gerekir, vites değiştirmek için artık geç kalınmıştır. Bu durumda vites değiştirmeye zorlamanın sonucu zincirin atmasına, zarar görmesine, hatta kırılmasına varabilir. Yeni başlayanlar çoğulukla rampa tırmanışında uygun vitesi bulamadıklarından zorlanırlar ve vites değiştirmeye kalkarlar. Böyle bir durumda, devir düştüğünde, yapılması gereken en iyi şey bisikleti inişe yönlendirerek uygun vitese geçilmesi ve sonra rampaya, tırmanışa devam edilmesidir.

Vites değiştirmede sık karşılaşılan yanlışlardan biri de durmadan önce vitesi küçültmemektir. Büyük viteste durulursa, yeniden başlarken bisiklete ilk hareketi vermek zor olur. Büyük vitesle bisikleti harekete geçirmeye zorlamak yine vites sistemine zarar verebilir.

İlişkili Maddeler

Vites Kullanımı ile ilgili maddeler...

comments powered by Disqus