Vites Kullanımı

vites-kullanimi01-bisiklopedi.jpg

VİTES KULLANIMI

Bisiklet vites sistemi, kollar, attırıcılar ve dişlilerden olşur. Gidonun sol elciğindeki vites kolu ön, sağdaki arka vitesi kontrol eder. Bazı bisikletlerde önde, aynakolda vites sistemi bulunmaz.

Ön Vites

Bisikletin ön vites kolundaki sayı büyüdükçe, zincir aynakoldaki bir büyük dişliye geçer. Aynakol (ön) dişlilerinin çapları dışa doğru gittikçe büyür. En dışta en büyük aynakol (ön) dişlisi bulunur. Aynakoldaki (ön vitesteki) büyük dişliler daha hızlı ve daha çok yol alınmasını sağlar. Düz yolda ve inişlerde kullanıma uygundur. Aynakolun (ön) en küçük dişlisi kuvvet kazancını en üst noktaya ulaştırır. Yavaş hızlarda ilerleme şansı verir, alınan yol kısalır ama pedalları çevirmek kolaylaşır. Rampa tırmanışlarına uygundur.

Arka Vites

Bisikletin arka vites sisteminin işleyişi öndekinin tersinedir. Vites kolundaki sayılar büyüdükçe zincir küçük dişliye doğru ilerler. Ruble (arka) dişlilerinin çapı dışa doğru gittikçe küçülür. En dışta en küçük ruble (arka) dişlisi yer alır. Rublenin (arka) dişlileri küçüldükçe daha hızlı ve daha çok yol alınır. Rublenin (arka) küçük dişlileri, aynakolun (ön) büyük dişlileri ile birlikte düz ve iniş eğimli yollarda hızlı sürüşlerde kullanmak için elverişlidir. Tırmanışlarda rublenin (arka) büyük dişlisi işgörür. En büyük kuvvet kazancı rublenin (arka) büyük dişlisi ile aynakolun (ön) küçük dişlisi birlikte kullanılarak elde edilir.

Vites Kullanımı

Bisiklet vites kullanımındaki temel ilke ön ve arka dişlilerin birbirine paralel hareket etmesidir. Şöyle ki, aynakolun en küçük dişlisi, en içteki ön dişli rublenin içe yakın büyük dişlileri ile kullanılmalı. Aynakolun en büyük dişlisi, en dıştaki rublenin dışa yakın, küçük dişlileriyle kullanılmalıdır. İlk üç çizim doğru kullanımları, sonraki ikisi ise yanlış, çapraz kullanımı gösteriyor.

Çapraz, Yanlış Vites Kullanımı

'Zincirin çapraz kullanılması' yukadırdaki bu temel ilkeye uyulmadığı durumun adıdır. Çapraz kullanımda ilk sorun zincirin aynakol aktarıcısına sürtmesidir ki çıkan sesten kolayca anlaşılır. İkinci ve daha büyük sorun ayna kol dişlilerinde büyük olannı rublenin büyük dişlisi ile kullanılmasıdır. Bu durumda zincir çaprazda olmakla kalmayıp aynı zamanda aşırı gerilir. Zicir kopması, arka attırıcı ayağının kırılması vb sorunlara da neden olabilir. Sonuç olarak özellikle büyük aynakol dişlisi, büyük çaplı (küçük numaralı) ruble dişlileriyle kullanılmamalıdır.

Vites Değiştirme

Vites kullanımında dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri de vites değiştirirken pedallara güç uygulamamaktır. Vites değiştirme sırasında bisikletin pedalı kolaylıkla dönüyor olmalıdır. Devir düşmüşse, pedala güç uygulamak gerekir, vites değiştirmek için artık geç kalınmıştır. Bu durumda vites değiştirmeye zorlamanın sonucu zincirin atmasına, zarar görmesine, hatta kırılmasına varabilir. Yeni başlayanlar çoğulukla rampalarda tırmanışın daha başlarında ya da ortalarında uygun vitesi bulamadıklarından zorlanırlar ve vites değiştirmeye kalkarlar. Böyle bir durumda, devir düştüğünde, yapılması gereken en iyi şey bisikleti inişe yönlendirerek uygun vitese geçilmesi ve sonra rampaya, tırmanışa devam edilmesidir.

Yeni başlayanların sık karşılaştıkları sorunlardan biri de durmadan önce vitesi küçültmemektir. Büyük viteste durdukları için bisiklete ilk hareketi vermekte zorlanırlar. Büyük vitesle bisikleti harekete geçirmeye zorlamak yine vites sistemine zarar verebilir.

İlişkili Maddeler

Vites Kullanımı ile ilgili maddeler...

ABC...